Ղեկը պտտվում է, բայց անիվներին միացված չէ․ ինչպե՞ս է աշխատում էլեկտրոնային ղեկային համակարգը

Ինչպե՞ս կարող է մեքենան շրջվել առանց ղեկի և անիվների մեխանիկական կապի․ բացատրում ենք steer-by-wire տեխնոլոգիան։

2 րոպե ընթերցում
Ղեկը պտտվում է, բայց անիվներին միացված չէ․ ինչպե՞ս է աշխատում էլեկտրոնային ղեկային համակարգը

Պատկերացրեք՝ վարում եք մեքենա, պտտում ղեկը, և առջևի անիվները փոխում են ուղղությունը։ Առաջին հայացքից ամեն ինչ սովորականի պես է։

Բայց կա մի տարբերություն․ ղեկի և անիվների միջև մեխանիկական կապ չկա։ Ձեր շարժումը փոխանցվում է էլեկտրոնային ազդանշանով։

Սա գիտաֆանտաստիկ ֆիլմի տեսարան չէ։ Steer-by-wire կոչվող համակարգն արդեն կիրառվում է որոշ մեքենաներում, այդ թվում՝ Lexus RZ-ի որոշ տարբերակներում։

Սովորական ղեկից մինչև էլեկտրոնային ազդանշան

Ավանդական ղեկային համակարգում ղեկը մի շարք մեխանիկական մասերի միջոցով կապված է անիվների կառավարման մեխանիզմին։ Երբ վարորդը պտտում է ղեկը, այդ շարժումը փոխանցվում է առջևի անիվներին։ Շատ ժամանակակից մեքենաներում էլեկտրական ուժեղացուցիչն օգնում է վարորդին ավելի հեշտ պտտել ղեկը, սակայն մեխանիկական կապը պահպանվում է։

Steer-by-wire համակարգում պատկերը փոխվում է։ Երբ վարորդը շարժում է ղեկը, համակարգը գրանցում է այդ շարժումը և էլեկտրոնային ազդանշան ուղարկում առջևի անիվները կառավարող մեխանիզմին։ Այնուհետև էլեկտրական շարժիչը փոխում է անիվների ուղղությունը։ Վարորդը շարունակում է ղեկավարել մեքենան․ փոխվում է այն ճանապարհը, որով ղեկի շարժումը հասնում է անիվներին։

Եթե կապ չկա, վարորդն ինչպե՞ս է զգում ճանապարհը

Ղեկը միայն ուղղություն ընտրելու համար չէ։ Դրա միջոցով վարորդը նաև զգում է որոշ դիմադրություն և արձագանք մեքենայից։ Էլեկտրոնային ղեկային համակարգում այդ զգացողությունը փոխանցվում է հատուկ մեխանիզմի օգնությամբ։ Այն վարորդի ձեռքերին տալիս է ղեկի արձագանքը, թեև ղեկն ու անիվները ֆիզիկապես միացված չեն։ Lexus-ի տվյալներով՝ իր համակարգը նախատեսված է վարորդին անհրաժեշտ արձագանքը փոխանցելու և որոշ անցանկալի թրթռումները նվազեցնելու համար։

Ինչո՞ւ են արտադրողները ընտրում այս լուծումը

Համակարգը թույլ է տալիս փոխել ղեկի արձագանքը՝ կախված մեքենայի արագությունից։ Օրինակ՝ կայանելիս մեքենան կարող է անիվները ավելի մեծ անկյունով շրջել՝ ղեկի համեմատաբար փոքր շարժման դեպքում։ Իսկ բարձր արագության ժամանակ համակարգը կարող է ղեկի արձագանքը համապատասխանեցնել ճանապարհային պայմաններին։ Lexus RZ-ում կիրառվող համակարգը նախագծված է այնպես, որ վարորդը սովորական մանևրների ժամանակ ավելի քիչ պտտի ղեկը։ Սա կարող է հարմար լինել հատկապես նեղ տարածքում շրջվելիս կամ կայանելիս։

Իսկ եթե համակարգում խնդիր առաջանա՞

Սա առաջին հարցերից մեկն է, որ առաջանում է մեխանիկական կապի բացակայության մասին լսելիս։ Lexus-ը նշում է, որ իր համակարգում օգտագործվում են կրկնօրինակ բաղադրիչներ և պահուստային էլեկտրասնուցում։ Դրանք նախատեսված են այնպես, որ որոշ խափանումների դեպքում համակարգը կարողանա շարունակել աշխատել։ Սակայն պահուստային լուծումները տարբեր արտադրողների և մոդելների մոտ կարող են տարբեր լինել։ Այդ պատճառով մեքենա ընտրելիս կարևոր է ծանոթանալ հենց տվյալ մոդելի համակարգին ու արտադրողի հրահանգներին։

Carfix-ի դիտարկումը

Էլեկտրոնային ղեկային համակարգը փոխում է մեքենայի ամենահիմնական գործողություններից մեկի աշխատանքի սկզբունքը։ Վարորդի ձեռքի շարժումը շարունակում է որոշել ուղղությունը, բայց ղեկի և անիվների միջև հայտնվում են սենսորներ, ծրագրային ապահովում և էլեկտրական մեխանիզմներ։ Հնարավորությունները հետաքրքիր են, բայց նույնքան կարևոր են նաև համակարգի հուսալիությունը, ախտորոշումն ու մասնագիտական սպասարկումը։ Երբ մեքենայում ավելի շատ գործառույթներ են կառավարվում էլեկտրոնային եղանակով, փոխվում է նաև այն, թե ինչպես ենք դրանք ստուգում և վերանորոգում։

Աղբյուր՝ https://newsroom.lexus.eu/lexus-steer-by-wire-driving-reinvented/